पुरुष घटक वंध्यत्व म्हणजे काय?
पुरुष वंध्यत्व म्हणजे एका वर्षापर्यंत नियमितपणे प्रयत्न करूनही एखाद्या पुरुषाला आपल्या जोडीदाराला गर्भ राहण्यात होणारी अडचण होय.
याची कारणे काय आहेत?
- शुक्राणूंची कमी संख्या किंवा मंद हालचाल करणारे शुक्राणू
- शुक्राणूंच्या नळ्यांमध्ये अडथळा (Blockage in the sperm tubes)
- संसर्ग (Infection)
- संप्रेरक (हार्मोन) समस्या
- धूम्रपान, मद्यपान, अमली पदार्थ किंवा काही औषधांचे सेवन
- लठ्ठपणा
- वृषणांभोवती नसा फुगणे (व्हेरिकोसेल)
याची लक्षणे काय आहेत?
बहुतेक पुरुषांमध्ये कोणतीही लक्षणे दिसत नाहीत. मूल होण्यात अडचण येणे हेच एकमेव लक्षण असू शकते.
याची तपासणी कशी केली जाते?
आम्ही पुढील तपासण्या करू शकतो:
- शारीरिक तपासणी
- वीर्य तपासणी (शुक्राणू तपासण्यासाठी)
- संप्रेरक (हार्मोन) व सामान्य आरोग्यासाठी रक्ताच्या चाचण्या
- गरज असल्यास अल्ट्रासाऊंड
यावर उपचार होऊ शकतात का?
होय. उपचार कारणावर अवलंबून असतात आणि त्यामध्ये पुढील गोष्टींचा समावेश असू शकतो:
- औषधे
- शस्त्रक्रिया (गरज असल्यास)
- निरोगी जीवनशैली
- गरज असल्यास फर्टिलिटी उपचार (उदा. IVF)
तुम्ही काय करू शकता?
- धूम्रपान थांबवा आणि तंबाखूचे सेवन टाळा
- मद्यपान पूर्णपणे टाळा
- सकस आणि पौष्टिक आहार घ्या
- नियमित व्यायाम करा
- निरोगी वजन राखा
- पुरेशी झोप घ्या
- अंडकोषांजवळ जास्त उष्णता निर्माण होईल अशा गोष्टी टाळा
डॉक्टरांना कधी भेटावे?
- जर तुम्हाला ताठरता (इरेक्शन), वीर्यस्खलन किंवा शारीरिक संबंधांमध्ये अडचण येत असेल
- जर तुम्ही १ वर्षापासून प्रयत्न करत असूनही गर्भधारणा होत नसेल
- जर तुम्हाला अंडकोषांमध्ये वेदना किंवा सूज जाणवत असेल
लक्षात ठेवा
पुरुष वंध्यत्व सामान्य आहे आणि अनेक पुरुषांवर यशस्वीरित्या उपचार करता येतात.
